Op 5 oktober kreeg SPOW bezoek van 28 onderwijsleiders uit de East Midlands in Engeland. De delegatie van Inspiring Leaders was, onder leiding van James Brown en Paul Crossly, in Nederland om te ontdekken hoe scholen en andere organisaties samenwerken aan inclusief onderwijs en goede ondersteuning voor kinderen en jongeren.
Tijdens hun studiereis bezoeken zij niet alleen scholen, maar spreken ze ook met organisaties op lokaal, regionaal en landelijk niveau. Ze zijn vooral benieuwd naar wat er gebeurt rondom een school: hoe wordt expertise gedeeld, wie werkt met wie samen en wat is ervoor nodig om kinderen zo goed mogelijk te ondersteunen?
Inclusie begint bij anders denken
Een belangrijk onderwerp tijdens het gesprek was inclusief onderwijs. De Engelse bezoekers herkenden veel in de ambitie van SPOW: ervoor zorgen dat meer kinderen zich thuis voelen op school, mee kunnen doen en zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen. Tegelijkertijd onderschat geen van beide landen hoe uitdagend het is om die ambitie daadwerkelijk waar te maken.
Wat hen vooral aansprak, was dat SPOW inclusie niet alleen benadert als een kwestie van ondersteuning organiseren. Het gesprek met SPOW benadrukte voor hen het belang dat inclusie een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van het hele systeem, en niet uitsluitend van een individuele school of leraar. Hierbij speelt cultuur een belangrijke rol. Hoe praten we over kinderen? Hoe kijken we naar wat zij nodig hebben? En wat vraagt inclusie van het gedrag en leiderschap van onderwijsprofessionals?
Die omslag in denken en doen is volgens de bezoekers onmisbaar. Inclusie werkt alleen als niet alleen scholen, maar ook de wereld daaromheen meebeweegt. Ook herkenden beide kanten een belangrijk risico: inclusie mag geen maatregel worden die vooral vanuit geld of systemen wordt bekeken. De vraag wat goed is voor het kind moet voorop blijven staan.
Samen zoeken naar wat een kind nodig heeft
De delegatie was ook geïnteresseerd in de manier waarop scholen, gezinnen en specialistische ondersteuning in onze regio samenwerken. “Wat mooi dat er vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid naar oplossingen voor leerlingen wordt gezocht en dat er wordt doorgezocht tot er passende ondersteuning is gevonden”, aldus een van de deelnemers.
Nederland en Engeland blijken daarbij voor veel dezelfde vragen te staan. Hoe zorg je ervoor dat kinderen met extra ondersteuningsbehoeften zo veel mogelijk onderdeel blijven van hun eigen school en omgeving? En hoe organiseer je de juiste expertise op het juiste moment?
Het Nederlandse uitgangspunt om minder vanuit vaste categorieën en ‘slagbomen’ te denken en meer vanuit wat een kind nodig heeft, sprak de bezoekers dan ook aan.
Leren van de Engelse aanpak
De Engelse bezoekers deelden uiteraard ook voorbeelden uit hun eigen praktijk. Een van hen werkt binnen een schoolbestuur waarin primair onderwijs (po), gespecialiseerd onderwijs (go) en voortgezet onderwijs (vo) samenkomen. Daardoor kunnen onderwijsprofessionals uit verschillende schooltypen makkelijker van en met elkaar leren. Ook helpt het om leerlingen tijdens hun schoolloopbaan beter en meer in samenhang te ondersteunen.
Een ander voorbeeld ging over expertise uit het gespecialiseerd onderwijs die rechtstreeks beschikbaar is binnen reguliere scholen. Specialisten ondersteunen daar leerlingen én leerkrachten in de klas. Dat helpt in de dagelijkse praktijk en geeft volgens de bezoekers ook ouders vertrouwen: de expertise die hun kind nodig heeft, is dichtbij.
Daarnaast heeft Engeland veel ervaring met evidence-informed werken, professionalisering, samenwerken over organisatiegrenzen heen en leiderschapsontwikkeling. Ook daarin liggen kansen om van elkaar te leren.
Nieuwe perspectieven op inclusief onderwijs
Juist dat maakte het bezoek waardevol voor beide kanten. Niet kijken welk onderwijssysteem ‘beter’ is en ook niet simpelweg ideeën van elkaar kopiëren. Wel samen onderzoeken: wat werkt, waarom werkt het en wat kunnen we daarvan gebruiken in onze eigen omgeving?
De gesprekken leverden aan beide kanten nieuwe inzichten en vragen op. Voor SPOW bood het bezoek bovendien een kans om met een blik van buiten naar de eigen aanpak te kijken en ervaringen uit Engeland mee te nemen in de verdere ontwikkeling van inclusief onderwijs.