Begin april bestond de Samen Goud-klas van basisschool De Kameleon in ’s-Gravenzande 5 jaar. Dat werd gevierd met de hele school. Ook oud-leerlingen waren erbij. Een mooi moment om terug te kijken op vijf jaar onderwijs waarin kinderen met en zonder beperking samen opgroeien, leren en spelen. SPOW ging langs bij De Kameleon en sprak met Evelien van der Heijden, leerkracht van de Samen Goud klas.
Een eigen plek binnen de school
De Samen Goud-klas is een Samen naar School Klas. In deze klas krijgen kinderen met een ernstige meervoudige beperking les in een aangepast lokaal binnen een reguliere basisschool. De klas is vijf jaar geleden gestart vanuit de overtuiging dat ook deze kinderen dichtbij huis naar school moeten kunnen gaan. In de Samen Goud klas zitten tien leerlingen. Zij volgen allemaal een programma op maat.
Evelien: “Deze doelgroep ligt mij aan het hart. Het is een heel diverse groep. Dat maakt het soms uitdagend, maar juist daarin zit ook de kracht. We willen laten zien dat kinderen met een beperking ook onderdeel kunnen zijn van een reguliere school. Daarvoor werken we samen met onder andere het schoolbestuur, Stichting Het Gehandicapte Kind, het samenwerkingsverband en de gemeente.”
Dichtbij huis naar school
Voor de leerlingen en hun ouders betekent de Samen Goud-klas veel. Kinderen hoeven niet met de taxi naar een school verder weg, maar kunnen naar school in hun eigen dorp of in de buurt. Soms zelfs naar dezelfde school als hun broer of zus. “Voor ouders is dat heel waardevol,” vertelt Evelien. “Je zwaait je kind niet uit bij de taxi, maar brengt hem of haar zelf naar school. Daardoor hoor je als gezin ook meer bij de school en de omgeving.”
Dat werkt door buiten schooltijd. Ouders en kinderen worden zichtbaarder in de wijk. Ze gaan makkelijker naar de speeltuin of ontmoeten andere gezinnen. Ook voor broertjes en zusjes is het fijn dat er op school meer begrip ontstaat voor hoe het is om een broer of zus met een beperking te hebben. Voor de andere leerlingen en leerkrachten was de Samen Goud-klas in het begin bijzonder. Inmiddels is het steeds gewoner geworden. “Kinderen met en zonder beperking leren echt van elkaar. Het draagt bij aan acceptatie en verbinding.”
Meedoen op een manier die past
Hoe de leerlingen meedoen aan het dagelijkse schoolleven, verschilt per kind. Sommige kinderen komen samen met de andere leerlingen binnen, spelen mee in de pauze of doen mee aan vieringen. Andere kinderen sluiten aan bij lessen, zoals lezen of gym. Er is ook een leerling die een paar dagdelen per week naar de reguliere kleuterklas gaat. “Toen hij jarig was, trakteerde hij in de Samen Goud klas én in de kleuterklas,” vertelt Evelien. “Dat zijn kleine momenten die heel veel betekenen.”
Ook bij schoolreisjes sluit de Samen Goud-klas aan. En op vrijdagmiddag is er een circuit, waarbij de klas samenwerkt met een ander leerjaar. Kinderen uit de Samen Goud-klas gaan dan naar een andere klas en andersom komen leerlingen uit andere groepen bij hen op bezoek. Vooral de tovertafel in de Samen Goud-klas is populair. Evelien: “Sommige kinderen van De Kameleon lijken wel zorgprofessionals in de dop. Zo mooi om te zien hoe vanzelfsprekend ze contact maken.”
Een musical met zestig kinderen in het koor
Een moment dat Evelien is bijgebleven, is de musical van vorig schooljaar. Een aantal schoolverlaters uit de Samen Goud-klas voerde toen, net als de andere schoolverlaters, een musical op. “Een groep van zestig kinderen uit groep 4 tot en met 7 zong mee als koor. Dat was echt bijzonder.”
Ook de reactie van een ouder raakte haar: hoe fijn het is dat een kind kan meedraaien in het gewone schoolleven, in een omgeving waar dat steeds meer als gewoon wordt gezien.
Blijf denken in mogelijkheden
Aan andere scholen die stappen zetten richting inclusief onderwijs, wil Evelien vooral meegeven: blijf denken in mogelijkheden. Kijk naar wat er wél kan. Om dingen voor elkaar te krijgen, moet je soms gewoon beginnen. Al doende leer je, en daarna is het belangrijk om vol te houden.
“Denk verder dan wat we gewend zijn,” vertelt Evelien. “We denken vaak dat alle leerlingen altijd samen in één klas moeten zitten. Maar je mag dat ook een beetje loslaten. Soms kun je ook zijstapjes maken.” Haar advies: probeer dingen uit, en wees niet bang om fouten te maken. “Je hoeft niet alles meteen perfect te doen. Focus vooral op hoe je de context kunt aanpassen, in plaats van het kind.”
En kijk daarbij verder dan één leerling. Wat betekent een keuze voor dit kind, maar ook voor ouders, andere kinderen, de wijk en de maatschappij? Juist daar zit volgens Evelien de kracht van inclusief onderwijs.
Volwaardig onderdeel van De Kameleon
Als Evelien terugkijkt op de afgelopen vijf jaar, is ze vooral trots dat de Samen Goud klas echt onderdeel is geworden van de school. “Het is gelukt zoals we het vooraf hadden gehoopt. De klas heeft meerwaarde voor de kinderen zelf, voor hun ontwikkeling en acceptatie, maar ook voor de andere kinderen en voor de school. We horen er helemaal bij!”