Speciaal (Basis) Onderwijs

Wat als mijn kind (misschien) een andere school nodig heeft?
Soms vindt de school na het onderzoek naar de hulp die jouw kind nodig heeft, dat een andere school een betere plek is voor jouw kind. Dat kan bij het aanmelden zijn, maar ook als je kind al een tijd op school zit. De school zegt bijvoorbeeld dat het de extra hulp die jouw kind nodig heeft niet kan geven. Of de school denkt misschien dat een kleine rustigere klas een betere plek is voor jouw kind. Welke hulp jouw kind precies nodig heeft, moet in een ontwikkelingsperspectief (OPP) staan. Hierover overlegt de school altijd met jou. Lees hierover meer bij de vraag ‘Wat is een ontwikkelingsperspectief (OPP)? Of Groeidocument (GD)’.

In het ontwikkelingsperspectief staat dan dat je kind beter naar een andere school kan en waarom. De school gaat samen met jou op zoek naar de beste plek voor jouw kind. Je kind blijft ingeschreven op de school, tot er een andere school is, waar jij je kind hebt ingeschreven. Je kind moet naar school kunnen, tot je kind op een andere school staat ingeschreven De school heeft zorgplicht tot jij je kind aanmeldt op een andere school. Lees hierover meer bij de vraag ‘Wat is zorgplicht?’.

Speciaal basisonderwijs (sbo) of speciaal onderwijs (so) kan de beste plek zijn. Of een basisschool die andere extra hulp kan geven. Als je kind naar speciaal (basis) onderwijs gaat, moet de school een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) aanvragen bij het samenwerkingsverband. Het samenwerkingsverband is vaak al betrokken bij de gesprekken over jouw kind om mee te denken wat nodig is. Als iedereen het eens is over een overstap, dan geeft het samenwerkingsverband de TLV af. Daarmee is je kind ‘toelaatbaar’ tot het speciaal (basis) onderwijs. De nieuwe school bepaalt uiteindelijk of je kind wordt toegelaten.

Wat is een onderwijskundig rapport (OKR)?
De school waar je kind vandaan komt, moet informatie over je kind geven aan de nieuwe school. Die nieuwe school kan een andere gewone school zijn, gespecialiseerd onderwijs of de middelbare school. De school geeft de informatie door het maken van een onderwijskundig rapport (OKR). In het onderwijskundig rapport staan vijf onderdelen met informatie. Deze onderdelen zijn:

  • Administratieve gegevens, zoals naam en geboortedatum
  • Leerresultaten en schooladvies
  • Sociale en emotionele ontwikkeling en gedrag
  • Informatie over begeleiding
  • Of je kind vaak afwezig is geweest

De school maakt het onderwijskundig rapport. Maar jij mag de school wel vragen om jouw opmerkingen erbij te zetten. Lees hierover meer bij ‘Informatie delen met School’.

Wat is het verschil tussen speciaal onderwijs (so) en speciaal basisonderwijs (sbo)?
Speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs zijn niet hetzelfde. Het speciaal basisonderwijs valt onder dezelfde wet als de gewone basisschool. Wat de kinderen leren op het speciaal basisonderwijs is dan ook hetzelfde als op de basisschool. Het speciaal onderwijs valt onder een andere wet. Het speciaal onderwijs heeft dan ook andere leerdoelen (wat kinderen aan het eind van de schooltijd moeten kunnen). Het verschil lees je hieronder.

Wat is speciaal basisonderwijs (sbo)?
Het speciaal basisonderwijs is voor kinderen met leerproblemen, zoals problemen met concentreren of met de motoriek. Het is bedoeld voor kinderen die méér extra hulp nodig hebben dan de basisschool kan geven. De klassen zijn meestal kleiner (maximaal 15 kinderen), zodat er minder prikkels zijn en er is méér extra hulp. De leerdoelen (wat kinderen aan het eind van de schooltijd moeten kunnen) zijn dezelfde als op een gewone school.

Wat is speciaal onderwijs (so)?
Het speciaal onderwijs is voor kinderen met verschillende soorten problemen. Bijvoorbeeld kinderen met een lichamelijke handicap, kinderen die niet goed kunnen horen of zien of kinderen met psychische of gedragsproblemen.

Vroeger werden scholen voor speciaal onderwijs ingedeeld in vier soorten. Die werden ‘clusters’ genoemd. Nu is dat niet meer zo. Maar toch worden die clusters soms nog zo genoemd. Daarom leggen we hier uit wat de verschillende clusters zijn.

 

Cluster Specialisatie
Cluster 1 Blinde of slechtziende kinderen (visueel gehandicapte kinderen).
Cluster 2 Dove en slechthorende kinderen. Ernstige taal- en spraakproblemen.
Cluster 3 Lichamelijke handicap of verstandelijke beperking. Zeer moeilijk lerende, langdurig zieke kinderen of kinderen met epilepsie.
Cluster 4 Kinderen met gedragsproblemen en psychiatrische problemen.

 

Voor cluster 3 en 4 geeft het samenwerkingsverband een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) af. Cluster 1 en 2 hebben andere regels en daar is geen TLV voor nodig. Of je kind beter naar speciaal onderwijs of naar speciaal basisonderwijs (sbo) kan, moet duidelijk worden uit het ontwikkelingsperspectief (OPP). Dit plan wordt besproken met jou als ouder.

De school moet voor plaatsing op speciaal (basis) onderwijs een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) aanvragen bij het samenwerkingsverband. Als je het niet eens bent met de aanvraag van een toelaatbaarheidsverklaring, of als je het niet eens bent met het besluit over de toelaatbaarheidsverklaring, kun je in gesprek gaan met het samenwerkingsverband. Bij SPOW proberen we altijd eerst met ouders zelf in gesprek te gaan en een oplossing te vinden. Daarna is er altijd nog de mogelijkheid om een second opinion aan te vragen bij een ander samenwerkingsverband. SPOW heeft een samenwerking met Onderwijs dat past. Wil je echt bezwaar maken, dan kun je dat na deze stappen doen via de Landelijke Bezwaaradviescommissie Toelaatbaarheidsverklaring. De adviescommissie brengt een advies uit aan het samenwerkingsverband. Het samenwerkingsverband moet dan een beslissing nemen op het bezwaar.

Er kan een wachtlijst zijn voor het speciaal (basis) onderwijs. Tot het moment dat je kind daar terecht kan, blijft de zorgplicht bij de school waar je kind is ingeschreven en moet die school onderwijs blijven geven. Dit kan op verschillende manieren: binnen de klas, buiten de klas of buiten de school.

Wat is een toelaatbaarheidsverklaring (TLV)?
Als je kind naar speciaal (basis) onderwijs (s(b)o) gaat, moet er een TLV komen. De school waar jouw kind staat ingeschreven, vraagt deze aan bij het samenwerkingsverband. Jij als ouder bent betrokken geweest bij het traject, dus de aanvraag is geen verrassing.

De onderwijsadviseur van SPOW, die betrokken is bij het traject, schrijft een verslag (eerste deskundigenverklaring) met uitleg waarom de TLV afgegeven wordt. Door een onafhankelijke deskundige wordt een tweede deskundigeverklaring geschreven. Daarna wordt de TLV afgegeven. Het schoolbestuur van de school voor speciaal (basis) onderwijs beslist vervolgens of de school je kind toelaat. Meestal heeft het schoolbestuur hiervoor een Commissie van Begeleiding. De school bekijkt goed of de hulp die je kind nodig heeft, past bij het onderwijs dat die school geeft. En of de school waar je kind nu op zit, nog iets extra’s kan doen.

Wat als ik het niet eens ben met het aanvragen van een toelaatbaarheidsverklaring (TLV)?
Meestal zijn school en ouders het eens over de plaatsing op het speciaal onderwijs (so) of het speciaal basisonderwijs (sbo). Als je het niet eens bent met de aanvraag voor de toelaatbaarheidsverklaring (TLV), of als je het niet eens bent met het advies over de toelaatbaarheidsverklaring, kun je in gesprek gaan met het samenwerkingsverband. Bij SPOW proberen we altijd eerst met ouders zelf in gesprek te gaan en een oplossing te vinden. Daarna is er altijd nog de mogelijkheid om een second opinion aan te vragen bij een ander samenwerkingsverband. SPOW heeft een samenwerking met Onderwijs dat past. Wil je echt bezwaar maken, dan kun je dat na deze stappen doen via de Landelijke Bezwaaradviescommissie Toelaatbaarheidsverklaring. Deze commissie geeft daar een advies over aan het samenwerkingsverband. Het samenwerkingsverband moet dan een beslissing nemen op het bezwaar.

Kan mijn kind terug naar een gewone school, en hoe werkt dat?
Ja dat kan. Als de school, jij en je kind vinden dat dat het beste past. De school waar je kind nu op zit, kan je helpen om een school te vinden die de hulp kan geven die jouw kind nodig heeft. Iedere school heeft een eigen schoolondersteuningsprofiel waarin je kunt lezen welke hulp een school kan geven.

Wat als mijn kind naar een (gespecialiseerde) school gaat die ver weg is?
Een gespecialiseerde school is vaak wat verder weg van jouw huis. Daarom kunnen kinderen die naar gespecialiseerd onderwijs gaan, vaak gebruikmaken van leerlingenvervoer. Jouw kind wordt dan thuis opgehaald en weer teruggebracht door een chauffeur met een busje of taxi. Leerlingenvervoer moet je aanvragen bij de gemeente.